Του Γιώργου Καζολέα, Δικηγόρου
Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί
μια σημαντική δικαίωση για χιλιάδες δανειολήπτες στην Ελλάδα και δημιουργεί νομικό
προηγούμενο που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να λειτουργήσει καθοδηγητικά και
στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα.
Η απόφαση της Ολομέλειας του ΑΠ (35 υπέρ, 12 κατά) έβαλε
τέλος σε μια πρακτική των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης δανείων που
καθιστούσε τις ρυθμίσεις οφειλών βάσει του νόμου 3869/2010 ουσιαστικά ανώφελες.
Οι τράπεζες υπολόγιζαν τους τόκους επί του συνολικού
ανεξόφλητου κεφαλαίου (π.χ. 100.000€). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο τόκος να είναι
μεγαλύτερος από τη δόση που όριζε το δικαστήριο, με συνέπεια το χρέος αντί να
μειώνεται, να αυξάνεται κάθε μήνα (ανατοκισμός).
Σύμφωνα με την κρίση του Αρείου Πάγου, ο τόκος πλέον θα υπολογίζεται μόνο
επί της μηνιαίας δόσης που όρισε το δικαστήριο. Παράδειγμα: Αν το δικαστήριο
όρισε δόση 400€, ο τόκος θα μπαίνει στα 400€ και όχι στις 100.000€ του αρχικού
δανείου.
Οι ρυθμίσεις των χρεών με τον τρόπο αυτό γίνονται
επιτέλους βιώσιμες. Ο δανειολήπτης που πληρώνει τη δόση του θα βλέπει το χρέος
του να μειώνεται πραγματικά έτσι ώστε η υπαγωγή του στο καθεστώς του
Ν.3869/2010 να έχει όντως ευεργετικά αποτελέσματα.
Τι ισχύει στην Κύπρο
Στην Κύπρο δεν υπάρχει αντίστοιχος «Νόμος Κατσέλη», αλλά το πλαίσιο της Αφερεγγυότητας
Φυσικών Προσώπων (2015), το οποίο περιλαμβάνει τα Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής
(ΠΣΑ). (Ο περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής
και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών) Νόμος του 2015 (Ν. 65(I)/2015))
Προφανώς, λόγω των διαφορετικών νομικών συστημάτων στις δύο
χώρες, οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου δεν είναι δεσμευτικές για τα κυπριακά
δικαστήρια.
Ωστόσο, λόγω των πολλών ομοιοτήτων στα τραπεζικά συστήματα
των δύο χωρών (ελληνικές τράπεζες ή τράπεζες ελληνικών συμφερόντων
δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, υπάρχουν επίσης εταιρείες διαχείρισης δανείων οι
οποίες έχουν εξαγοράσει δάνεια από κυπριακές τράπεζες κλπ), η απόφαση-ορόσημο
του ανωτάτου δικαστηρίου της Ελλάδας δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη στην
Κύπρο.
Υπενθυμίζεται ότι το δίκαιο σε θέματα προστασίας καταναλωτή
και καταχρηστικών ρητρών τραπεζικών συμβάσεων είναι στην ουσία κοινό, καθώς και οι δύο χώρες
δεσμεύονται από το ίδιο Ευρωπαϊκό δίκαιο.
Επίδραση της Απόφασης στο Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα
Η απόφαση του Αρείου Πάγου μπορεί να δώσει επιπλέον επιχειρήματα
στους Κύπριους δανειολήπτες για τους εξής λόγους:
Αρχή της Βιωσιμότητας: Το επιχείρημα ότι μια δικαστική
ρύθμιση πρέπει να οδηγεί στην εξόφληση και όχι στον εγκλωβισμό του δανειολήπτη
ενισχύεται νομικά.
Καταχρηστικές Πρακτικές: Ενθαρρύνει την αμφισβήτηση του
τρόπου υπολογισμού των τόκων σε περιπτώσεις αναδιαρθρώσεων όπου οι τράπεζες
στην Κύπρο συνεχίζουν να χρεώνουν τόκους υπερημερίας ή τόκους επί ολόκληρου του
ποσού σε δάνεια που δεν εξυπηρετούνται.
Πίεση προς τις Τράπεζες και Εταιρείες Διαχείρισης: Οι
τράπεζες και οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων στην Κύπρο (Funds) οφείλουν να
λάβουν υπόψη τους το περιεχόμενο και την ερμηνεία που παρέχει η Αρεοπαγιτική
απόφαση με σκοπό τον υπολογισμό τόκων μόνο επί του ρυθμισμένου ποσού.
Για περισσότερες πληροφορίες και νομική συμβουλή σε θέματα Τραπεζικού
Δικαίου επικοινωνήστε: τηλ. +357 22507666 και στο email:
gkazoleas@legalexpertscy.com / giorgos.kazoleas@gmail.com
Σχόλια